Betoog kadernota 2016

Hieronder mijn betoog namens VVD Bunschoten tijdens de kadernota 2016

“Eindelijk een beetje wind in de zeilen?”

De VVD Bunschoten werkt aan een zelfstandig, vrij, veilig en welvarend Bunschoten. Een dorp waar inwoners de ruimte krijgen om op hun eigen manier invulling te geven aan hun leven, de ruimte krijgen om te ondernemen en de ruimte om zelfstandig keuzes te maken. Wij werken aan een Bunschoten met een kleine en teruggetrokken overheid met een goede financiële huishouding. Waar we mensen aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheden. Een dorp waar we respectvol met elkaar omgaan en een ieders mening respecteren. Een dorp met een goed draaiende economie, de nodige werkgelegenheid en een lokale overheid die een uitstekend dienstenniveau levert aan haar inwoners.

De afgelopen jaren stonden in onze gemeente Bunschoten vooral in het teken van bezuinigen en pogingen het afgezwakte weerstandsvermogen te versterken. Daarnaast is de solvabiliteit gedaald tot een niveau van 11% en de schuldenpositie verslechterd. Het verlies van het nieuwbouwproject Zuiderzee, waar onze gemeente op de stoel van de ondernemer ging zitten, komt uit op bijna 2 miljoen euro. Het zit daarnaast, ondanks alle inspanningen, ook niet mee met de overige grondexploitaties. Tot overmaat van ramp hebben we flink moeten afboeken op bezittingen en worden we ook nog geconfronteerd met een nieuwe brandweerkazerne die ruim 3 maal duurder is dan datgene dat was begroot voor een renovatie. Het laatste waar we mee geconfronteerd zijn is dat door een aanpassing van de rekenrente in de grondexploitatie een flinke bezuiniging noodzakelijk zou zijn. Al snel duikt dan ook de vergelijking op met het omhoog klimmen tegen een berg van grind. Om bij de metafoor van het zeilen te blijven: “alle hens aan dek”. Al met al ziet het er niet zo florissant uit.

Daarom waren we extra benieuwd naar de nieuwe kadernota. Van ons mocht de schaaf er nog wel een keer overheen. De kerntakendiscussie had immers uitgewezen dat er nog voldoende keuzes te maken zijn en we op dit moment nog genoeg geld steken in zaken waar we als lokale overheid helemaal niet verantwoordelijk voor zijn. Drastische maatregelen blijven echter uit. Op het laatste moment blijkt uit de meicirculaire een flinke meevaller van 1,4 miljoen voor de komende 4 jaar. Hiermee zijn extra bezuinigingen op de algemene dienst van de baan. Net op het moment dat het lijkt dat we de wind in de zeilen krijgen, doemt de kust al weer op. In plaats van dat de meevaller gebruikt kan worden voor nieuw beleid, moeten we de meevaller op de grote hoop storten en blijft er nog een beetje over voor een paar noodzakelijkheden.

Laten we de getallen en gebeurtenissen eens langslopen in een historisch perspectief en enkele verhoudingen toevoegen. De teleurstellende grondexploitaties zijn deels te verklaren door een stagnerende woningmarkt maar daarnaast ook door politieke blunders en de risico’s die daarbij zijn genomen. Meerderheden van deze gemeenteraad hebben deze keuzes vervolgens gelegitimeerd. Uit het rekenkameronderzoek naar het plan Zuyderzee komt pijnlijk naar voren dat de stagnerende woningmarkt zeker niet alleen de oorzaak is van de grote financiële verliezen.

Op het moment dat de hele financiële wereld om ons heen in elkaar stortte is er verzuimd op tijd de waarde van onze bezittingen bij te stellen. Dat werd pijnlijk duidelijk toen de accountant ons daar op wees. De crisis is dan misschien niet onze schuld maar het op tijd bijsturen wel. Uiteindelijk is ook dit gecorrigeerd maar dit bracht wel een aanzienlijke verslechtering van onze financiële kengetallen met zich mee. De tijd zal leren of de afboekingen voldoende waren. Hierover komen wij met elkaar nog uitgebreid te spreken.

Laten we de kadernota eens in perspectief plaatsen. Waar hebben we het nu eigenlijk over in de kadernota? Het pakket aan voorgesteld nieuw beleid is in 2016 €243.000,-. Dat is ongeveer 0,6% van het begrotingstotaal. Ik noemde eerder de kadernota saai. Dit betreft hier één aspect van. Voor de raad is er nauwelijks eer te behalen. Het pakket aan bezuinigingen wat we vorig jaar uit de kerntakendiscussie hebben overgehouden betreft in 2016 €345.000,- of te wel 0,9% van ons begrotingstotaal. Wat de VVD met deze getallen wil aangeven is dat het uiteindelijk allemaal een beetje manoeuvreren is op de vierkante millimeter.  We zitten hier met zijn allen wel heel interessant te doen maar in werkelijkheid hebben we nauwelijks iets te vertellen. Het overgrote deel van onze begroting ligt vast of hebben we ons overgeleverd aan samenwerkingen, deelnemingen en verbonden partijen. Die overigens van ons geld dikke ontslagvergoedingen betalen.

Vorig jaar hebben we een poging gedaan om alles eens op te schudden met onze alternatieve begroting. Door inzicht te geven in wat nu wel en niet kerntaken zijn van deze gemeente was het voor de VVD een makkie om nog één miljoen euro extra te bezuinigen en deze vervolgens te steken in extra veiligheid voor onze inwoners en het aanjagen van de economie, de motor van onze werkgelegenheid of  dit gewoon terug te geven aan onze inwoners. Daarin werden we gesterkt door de SGP met een praktisch vergelijkbare alternatieve begroting. Helaas vond de rest het wel prima zo. De VVD zou haar alternatieve begroting opnieuw in kunnen dienen. Maar zolang de verhoudingen in deze raad zijn zoals ze zijn, zal daarvoor wederom geen draagvlak zijn. Wanneer je overigens de mogelijke lastenverzwaringen uit de kerntakendiscussie zou halen, ging dit ook over minder dan 10% van onze begroting. Dus 90% van onze uitgaven zouden allemaal wettelijke noodzaak zijn. Daar twijfelen wij nog wel eens aan.

Het is ons een doorn in het oog dat de meevaller uit Den Haag meteen gebruikt wordt om bezuinigingen te schrappen. Dit is voor ons te gemakkelijk. Wij hadden graag gezien waar het college had bezuinigd wanneer de meevaller niet gekomen was om dit af te zetten tegen de mogelijkheden van nieuw beleid. Dit was juist een buitenkans om nieuw beleid te formuleren waarbij we maximaal profiteren van de zich herstellende economie. Dan hadden we eindelijk de wind in de zeilen gehad. Ruimte voor nieuwe zaken. Nu zijn we genoodzaakt het te steken in ellende uit het verleden waar we nog lang niet uit zijn. Dit is het tweede aspect waarom ik de kadernota saai noemde. Ondanks de meevaller mogen we er niet aankomen. We zien aan de horizon de wind aan komen maar vlak voordat deze er is, buigt het frontje af en gaat het aan onze neus voorbij.

Verder stelt u voor te bezuinigen op de griffie. De griffie is een belangrijk instrument voor deze raad om haar werk goed te kunnen doen. Zij helpt een gemeenteraad die over een begroting gaat van 40 miljoen euro. Een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat we hier zitten te vergaderen over meer dan 0,6% van onze begroting. Bovendien vormt de griffie, met name voor de oppositie die geen wethouders levert, een belangrijke schakel naar gemeentelijke organisatie. Een bezuiniging op de griffie is naar onze mening dan ook slecht voor de democratie. De oppositie heeft namelijk geen wethouder in de fractievergadering zitten met toegang tot alle informatie uit de gemeentelijke organisatie.

De VVD Bunschoten is een partij die verantwoordelijk om wil gaan met de financiën en het geld van onze inwoners. Een overheid moet zich richten op kerntaken en alleen doen wat echt noodzakelijk is. Belangrijke punten voor de VVD Bunschoten zijn daarom veiligheid en economie. De woninginbraken in onze gemeente zijn de afgelopen jaren fors toegenomen en onze BOA’s rapporteren daarnaast ook een toename in het aantal overlastsituaties, veiligheid is daarom een belangrijk punt om meer in te investeren. Daarnaast vinden wij het belangrijk onze gelden te investeren in de lokale economie, door bijvoorbeeld meer de economische potentie van het toerisme te benutten. Wij zien liever dat ons geld hier naartoe gaat dan hondenpoepbakken en bemoeizuchtige milieumaatregelen, wat we niet als een kerntaak van een overheid zien.

Wij hebben voldoende geld weten te vinden om meer geld te steken in veiligheid en de lokale economie zodat we naar de startlinie kunnen kruipen en straks als eerste over de lijn zijn wanneer de economie weer verder aantrekt.